Różnica między chłodnią a mroźnią nie sprowadza się do przestawienia nastawy. Przejście poniżej zera uruchamia zjawiska, których w komorze o temperaturach dodatnich po prostu nie ma, i każde z nich wymaga osobnego rozwiązania konstrukcyjnego.
Wilgoć, która zamarza
Powietrze wnoszone do komory przy każdym otwarciu drzwi zawiera wilgoć. W chłodni skrapla się ona i odpływa, w mroźni — zamarza na parowniku w postaci szronu. Narastający szron działa jak izolacja na wymienniku i odcina go od powietrza, przez co wydajność spada, mimo że agregat pracuje. Dlatego mroźnia musi mieć system odszraniania, a cykle odszraniania trzeba dobrać do rzeczywistego sposobu użytkowania komory. Zbyt rzadkie prowadzą do narastania szronu, zbyt częste — do niepotrzebnego wnoszenia ciepła do wnętrza.
Izolacja, w tym ta, o której się zapomina
Grubsza izolacja ścian i sufitu jest oczywista. Mniej oczywista jest podłoga: przy długotrwałej pracy w temperaturach ujemnych chłód przenika w głąb podłoża i w niekorzystnych warunkach może prowadzić do przemarzania gruntu pod komorą. W rozwiązaniach dla mroźni stosuje się więc izolację podłogi, a w uzasadnionych przypadkach zabezpieczenie przed przemarzaniem podłoża — jest to element, który trzeba przewidzieć na etapie projektu, bo później praktycznie nie da się go dołożyć.
Stolarka i dostęp
Drzwi mroźni różnią się od chłodniczych. Ościeżnica jest ogrzewana, żeby wilgoć w szczelinie nie zamarzała i nie blokowała zamknięcia; bez tego drzwi zaczynają przymarzać, a użytkownicy otwierają je siłą, niszcząc uszczelki. Przy transporcie paletowym dochodzi kwestia szerokości przejazdu i zabezpieczenia ościeżnicy przed uderzeniami wózka — uszkodzona w tym miejscu komora traci szczelność dokładnie tam, gdzie jest to najbardziej kosztowne.
Eksploatacja i margines czasu przy awarii
Mroźnia utrzymuje temperaturę przez pewien czas po zaniku chłodzenia, bo ma dużą bezwładność cieplną, ale margines jest ograniczony i zależy od stopnia wypełnienia komory oraz temperatury otoczenia. Wartość towaru zgromadzonego w mroźni jest przy tym zwykle wyższa niż w chłodni o tej samej kubaturze. Z obu tych powodów monitoring z alarmowaniem ma tu większe uzasadnienie niż gdziekolwiek indziej — wczesne powiadomienie bywa różnicą między naprawą a utratą zawartości.
Układ towaru i praca ludzi w niskiej temperaturze
Mroźnia jest pomieszczeniem, w którym obsługa przebywa krótko, więc jej organizacja powinna skracać czas potrzebny na odnalezienie i wydanie towaru. Czytelny podział regałów, zapas miejsca przy drzwiach na odstawienie palety i oświetlenie pozwalające od razu zobaczyć całe wnętrze skracają czas otwarcia drzwi, a to jedna z niewielu rzeczy, które realnie obniżają koszt eksploatacji komory. Istotne są też względy bezpieczeństwa: możliwość otwarcia drzwi od wewnątrz oraz sygnalizacja obecności osoby w komorze to elementy, których nie dokłada się później.
Przygotowanie towaru przed zamrożeniem
Mroźnia magazynowa służy do przechowywania produktów już zamrożonych, a nie do zamrażania ciepłego wsadu. Wstawianie towaru o wysokiej temperaturze podnosi warunki w całej komorze i obciąża resztę zapasu, a samo zamrożenie przebiega wolniej, niż powinno. Jeżeli proces wymaga szybkiego schłodzenia, jest to zadanie dla osobnego urządzenia, dobieranego w ramach instalacji procesowej.
Na koszty eksploatacji najmocniej wpływają rzeczy proste: szczelne drzwi, prawidłowo ustawione odszranianie, czysty skraplacz i komora, w której powietrze ma czym krążyć. Jeśli nie masz pewności, czy potrzebujesz temperatur ujemnych, czy wystarczy chłodnia, rozstrzygnięcie znajdziesz w poradniku Chłodnia czy mroźnia. Mroźnie wykonujemy dla zakładów przetwórstwa, magazynów i gastronomii — w regionie Bydgoszczy oraz, przy większych instalacjach, w szerszym zasięgu.
